{"id":8017,"date":"2025-10-11T20:33:54","date_gmt":"2025-10-11T18:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/albert.radom.pl\/?p=8017"},"modified":"2025-10-11T20:33:54","modified_gmt":"2025-10-11T18:33:54","slug":"dilexit-te-pierwsza-adhortacja-apostolska-papieza-leona-xiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/albert.radom.pl\/?p=8017","title":{"rendered":"&#8222;Dilexit te&#8221;. Pierwsza adhortacja apostolska papie\u017ca Leona XIV."},"content":{"rendered":"<p>Opublikowano pierwsz\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 Leona XIV<!--more--> \u2013 tekst, kt\u00f3rego opracowanie rozpocz\u0105\u0142 jeszcze Franciszek. Papie\u017c pot\u0119pia \u201egospodark\u0119, kt\u00f3ra zabija\u201d, brak sprawiedliwo\u015bci, przemoc wobec kobiet, niedo\u017cywienie oraz kryzys edukacyjny. Podejmuje apel Franciszka w sprawie migrant\u00f3w i demaskuje niesprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Ca\u0142o\u015b\u0107 adhortacji jest dost\u0119pna w formie audiobooka na vaticannews.va\/pl<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Dilexi te, pierwsza adhortacja Leona XIV AUDIOBOOK\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/htQ5ZToobcI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\n<p><strong>LINK DO CA\u0141O\u015aCI DOKUMENTU W J\u0118ZYKU POLSKIM: <a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/leo-xiv\/pl\/apost_exhortations\/documents\/20251004-dilexi-te.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.vatican.va<\/a><\/strong><\/p>\n<p>W swej pierwszej adhortacji apostolskiej Dilexi te (\u201eUmi\u0142owa\u0142em ci\u0119\u201d, Ap 3, 9) Leon XIV ukazuje mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa, kt\u00f3ra \u201estaje si\u0119 cia\u0142em\u201d w mi\u0142o\u015bci wobec potrzebuj\u0105cych: w trosce o chorych, w walce z niewolnictwem, w obronie kobiet b\u0119d\u0105cych ofiarami przemocy, w prawie do edukacji, w towarzyszeniu migrantom, w ja\u0142mu\u017cnie i w sprawiedliwo\u015bci. Dokument obejmuje 121 punkt\u00f3w i na nowo podejmuje nauczanie Ko\u015bcio\u0142a o ubogich z ostatnich stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat. Papie\u017c augustia\u0144ski podpisa\u0142 ten dokument 4 pa\u017adziernika, w \u015bwi\u0119to \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu, wpisuj\u0105c si\u0119 tym samym w ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nauczania swych poprzednik\u00f3w: Jana XXIII z Mater et Magistra; Paw\u0142a VI z Populorum progressio; Jana Paw\u0142a II, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u201epreferencyjna relacja Ko\u015bcio\u0142a z ubogimi\u201d umocni\u0142a si\u0119; Benedykta XVI z Caritas in veritate; oraz Franciszka, kt\u00f3ry trosk\u0119 o ubogich i z ubogimi uczyni\u0142 jednym z filar\u00f3w swego pontyfikatu.<\/p>\n<p>Leon XIV kontynuuje dzie\u0142o rozpocz\u0119te przez Franciszka<br \/>\nPapie\u017c Franciszek sam rozpocz\u0105\u0142 prace nad adhortacj\u0105 apostolsk\u0105 jeszcze przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105. Podobnie jak w przypadku Lumen fidei Benedykta XVI w 2013 r., r\u00f3wnie\u017c tym razem to nast\u0119pca kontynuuje dzie\u0142o, kt\u00f3re stanowi rozwini\u0119cie Dilexit Nos, ostatniej encykliki Papie\u017ca z Argentyny po\u015bwi\u0119conej Sercu Jezusa. Bowiem silny jest \u201ezwi\u0105zek\u201d mi\u0119dzy mi\u0142o\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105 a mi\u0142o\u015bci\u0105 wobec ubogich: w nich B\u00f3g \u201ema nam wci\u0105\u017c co\u015b do powiedzenia\u201d, podkre\u015bla Papie\u017c Leon.<\/p>\n<p>\u201eNa zranionych twarzach ubogich odnajdujemy cierpienie niewinnych\u201d (9).<\/p>\n<p><strong>Oblicza ub\u00f3stwa<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsza adhortacja Leona XIV, w kt\u00f3rej analizowane s\u0105 oblicza ub\u00f3stwa, obfituje w liczne wskaz\u00f3wki zar\u00f3wno do dzia\u0142ania, jak i do refleksji. M\u00f3wi o ub\u00f3stwie \u201etych, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w do \u017cycia\u201d, \u201etych, kt\u00f3rzy s\u0105 spo\u0142ecznie wykluczeni\u201d; ub\u00f3stwie \u201emoralnym\u201d, \u201educhowym\u201d, \u201ekulturowym\u201d (9), a obok nich wiele nowych form ub\u00f3stwa, \u201ebardziej subtelnych i niebezpiecznych\u201d (10), kt\u00f3re id\u0105 w parze z zasadami ekonomicznymi zwi\u0119kszaj\u0105cymi bogactwo, ale nie sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n<p>\u201eBrak sprawiedliwo\u015bci jest \u2018korzeniem chor\u00f3b spo\u0142ecznych\u2019\u201d (94).<\/p>\n<p><strong>Gospodarka, kt\u00f3ra zabija i kultura, kt\u00f3ra odrzuca<\/strong><\/p>\n<p>Na tym tle Leon XIV \u201ez zadowoleniem\u201d przyjmuje fakt, \u017ce \u201eOrganizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych uzna\u0142a walk\u0119 z ub\u00f3stwem za jeden z cel\u00f3w milenijnych\u201d. Droga do osi\u0105gni\u0119cia tego celu jest jednak d\u0142uga, zw\u0142aszcza w czasach, gdy panuje \u201edyktatura gospodarki, kt\u00f3ra zabija\u201d (92) i utrzymuje si\u0119 kultura odrzucenia, kt\u00f3ra \u201etoleruje z oboj\u0119tno\u015bci\u0105 fakt, \u017ce miliony ludzi umieraj\u0105 z g\u0142odu lub \u017cyj\u0105 w warunkach niegodnych istoty ludzkiej\u201d (11).<br \/>\n\u201eFaktycznie, \u2018cz\u0119sto stwierdzamy, \u017ce prawa cz\u0142owieka nie s\u0105 r\u00f3wne dla wszystkich\u2019\u201d (94).<br \/>\nPapie\u017c wzywa do \u201ezmiany mentalno\u015bci\u201d, aby godno\u015b\u0107 ka\u017cdej osoby ludzkiej by\u0142a \u201eszanowana teraz, a nie jutro\u201d.<\/p>\n<p><strong>Przyjmowanie migrant\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swej refleksji Leon XIV po\u015bwi\u0119ca migracjom, wychodz\u0105c od obrazu ma\u0142ego Alana Kurdiego \u2013 syryjskiego ch\u0142opca, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 podczas pr\u00f3by dotarcia do Europy. Zdj\u0119cie jego martwego cia\u0142a na pla\u017cy sta\u0142o si\u0119 symbolem i obieg\u0142o ca\u0142y \u015bwiat. Niestety, pisze Papie\u017c, \u201epodobne wydarzenia staj\u0105 si\u0119 coraz mniej istotne jako wiadomo\u015bci marginalne\u201d (11). Jednocze\u015bnie Ojciec \u015awi\u0119ty przypomina o dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a na rzecz migrant\u00f3w.<br \/>\n\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142, jak matka, idzie z tymi, kt\u00f3rzy id\u0105. Tam, gdzie \u015bwiat widzi zagro\u017cenia, on widzi dzieci; tam, gdzie buduje si\u0119 mury, on buduje mosty. [\u2026] Wie, \u017ce w ka\u017cdym odrzuconym migrancie jest sam Chrystus, kt\u00f3ry ko\u0142acze do drzwi wsp\u00f3lnoty. (75)<\/p>\n<p>W odniesieniu do migrant\u00f3w Papie\u017c przyjmuje za swoje s\u0142ynne \u201ecztery czasowniki\u201d Papie\u017ca Franciszka: \u201eprzyjmowa\u0107, chroni\u0107, promowa\u0107 i integrowa\u0107\u201d. Od Franciszka przejmuje r\u00f3wnie\u017c definicj\u0119 ubogich jako \u201enauczycieli Ewangelii\u201d.<br \/>\n\u201eS\u0142u\u017cba ubogim nie jest gestem wykonywanym \u2018z g\u00f3ry ku do\u0142owi\u2019, ale spotkaniem r\u00f3wnych sobie\u201d (79)<br \/>\nIdeologie, b\u0142\u0119dna polityka, oboj\u0119tno\u015b\u0107<\/p>\n<p>Dalej Nast\u0119pca Piotra wskazuje, \u017ce kobiety cierpi\u0105ce z powodu \u201ewykluczenia, z\u0142ego traktowania i przemocy\u201d s\u0105 \u201epodw\u00f3jnie biedne\u201d (12). Rozwa\u017ca te\u017c dok\u0142adnie same przyczyny ub\u00f3stwa: \u201eUbodzy nie istniej\u0105 przez przypadek lub z powodu \u015blepego i gorzkiego losu. A ju\u017c na pewno, dla wi\u0119kszo\u015bci z nich, ub\u00f3stwo nie jest wyborem. S\u0105 jednak wci\u0105\u017c tacy, kt\u00f3rzy o\u015bmielaj\u0105 si\u0119 tak twierdzi\u0107, wykazuj\u0105c si\u0119 \u015blepot\u0105 i okrucie\u0144stwem\u201d (14).<\/p>\n<p>Czasami, zauwa\u017ca, sami chrze\u015bcijanie pozwalaj\u0105 sobie \u201ezarazi\u0107 si\u0119 postawami naznaczonymi \u015bwiatowymi ideologiami lub orientacjami politycznymi i ekonomicznymi, kt\u00f3re prowadz\u0105 do niesprawiedliwych uog\u00f3lnie\u0144 i mylnych wniosk\u00f3w\u201d. S\u0105 bowiem tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 \u201e\u017ce jedynie rz\u0105d powinien si\u0119 nimi zajmowa\u0107, albo i\u017c lepiej by\u0142oby pozostawi\u0107 ich w n\u0119dzy, ucz\u0105c ich raczej pracy\u201d (114). Symptomy tego wida\u0107 cho\u0107by w tym, \u017ce ja\u0142mu\u017cna jest rzadko praktykowana, a cz\u0119sto lekcewa\u017cona (115). \u201eJako chrze\u015bcijanie nie rezygnujemy z ja\u0142mu\u017cny\u201d \u2013 apeluje Papie\u017c.<\/p>\n<p>\u201ePotrzebujemy praktykowa\u0107 ja\u0142mu\u017cn\u0119, by dotkn\u0105\u0107 cierpi\u0105cego cia\u0142a ubogich.\u201d (119).<\/p>\n<p>W niekt\u00f3rych wsp\u00f3lnotach chrze\u015bcija\u0144skich, zauwa\u017ca dalej Papie\u017c Leon, zaanga\u017cowanie wobec najbardziej potrzebuj\u0105cych bywa wr\u0119cz nieobecne (112). Ostrzega przy tym: \u201eistnieje nierozerwalna wi\u0119\u017a mi\u0119dzy nasz\u0105 wiar\u0105 a ubogimi\u201d (36). Ryzykiem zlekcewa\u017cenia tego jest \u201erozk\u0142ad\u201d lub \u201e\u015bwiatowo\u015b\u0107 duchowa\u201d (113).<\/p>\n<p><strong>\u015awiadectwo \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionych i zakon\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Przeciwwag\u0105 dla tej oboj\u0119tno\u015bci jest \u015bwiat \u015bwi\u0119tych, b\u0142ogos\u0142awionych, misjonarzy. Papie\u017c przytacza m.in. \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu, Matk\u0119 Teres\u0119 oraz \u015bw. Augustyna, kt\u00f3ry podkre\u015bla\u0142: \u201eKto twierdzi, \u017ce mi\u0142uje Boga, a nie ma wsp\u00f3\u0142czucia dla potrzebuj\u0105cych, ten nie m\u00f3wi prawdy\u201d (45), a tak\u017ce wielu innych. Przypomina tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakon\u00f3w na rzecz chorych, przyjmowania sierot, wd\u00f3w i \u017cebrak\u00f3w oraz wyzwalania ofiar niewolnictwa.<\/p>\n<p>\u201eTradycja tych zakon\u00f3w nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119. Wr\u0119cz przeciwnie, zainspirowa\u0142a ona nowe formy dzia\u0142ania w obliczu wsp\u00f3\u0142czesnych form niewolnictwa: handlu lud\u017ami, przymusowej pracy, wykorzystywania seksualnego, r\u00f3\u017cnych form uzale\u017cnienia. Chrze\u015bcija\u0144skie mi\u0142osierdzie, gdy jest wcielane w \u017cycie, staje si\u0119 wyzwalaj\u0105ce.\u201d (61).<\/p>\n<p><strong>G\u0142os, kt\u00f3ry budzi i wskazuje na niesprawiedliwo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n<p>W swojej adhortacji Papie\u017c podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c znaczenie edukacji ubogich \u2013 traktowanej jako obowi\u0105zek, a nie przys\u0142ug\u0119. Wspomina, o r\u00f3\u017cnych ruchach ludowych, skupiaj\u0105cych osoby \u015bwieckie i kierowanych przez lider\u00f3w, \u201ecz\u0119sto b\u0119d\u0105cych obiektem podejrze\u0144, a nawet prze\u015bladowa\u0144\u201d (80), a nast\u0119pnie zwraca si\u0119 do ca\u0142ego Ludu Bo\u017cego z apelem, by \u201ezabieranie g\u0142osu, kt\u00f3ry budzi, kt\u00f3ry demaskuje, kt\u00f3ry si\u0119 nara\u017ca, nawet za cen\u0119 bycia uznanym za \u201eg\u0142upiego\u201d (97).<br \/>\n\u201eStruktury niesprawiedliwo\u015bci nale\u017cy rozpozna\u0107 i zniszczy\u0107 si\u0142\u0105 dobra\u201d (97).<\/p>\n<p>Na koniec Leon XIV wzywa, by \u201ewszyscy pozwolili si\u0119 ewangelizowa\u0107 przez ubogich\u201d (102): nie s\u0105 oni bowiem jedynie problemem spo\u0142ecznym, lecz s\u0105 \u201ew samym centrum Ko\u015bcio\u0142a\u201d (111).<\/p>\n<p><strong>Tekst za: vaticaunews.va<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opublikowano pierwsz\u0105 adhortacj\u0119 apostolsk\u0105 Leona XIV<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8018,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,61,81],"tags":[],"class_list":["post-8017","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-czytelnia","category-leon-xiv"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-300x169.jpeg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",640,360,false],"large":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",750,422,false],"newsever-slider-full":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",750,422,false],"newsever-featured":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422.jpeg",750,422,false],"newsever-medium":["https:\/\/albert.radom.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-720x422.jpeg",720,422,true]},"author_info":{"display_name":"xdar","author_link":"https:\/\/albert.radom.pl\/?author=1"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/albert.radom.pl\/?cat=19\" rel=\"category\">Aktualno\u015bci<\/a> <a href=\"https:\/\/albert.radom.pl\/?cat=61\" rel=\"category\">Czytelnia<\/a> <a href=\"https:\/\/albert.radom.pl\/?cat=81\" rel=\"category\">Leon XIV<\/a>","tag_info":"Leon XIV","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8019,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8017\/revisions\/8019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/albert.radom.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}